TV Vooraf: Tussen hoop en wanhoop

Wat voor de Joden in 1948 de Onafhankelijkheidsdag van ­Israël werd, draaide voor de ­Palestijnen uit op een drama.

Tienduizenden Joden dansten mei dit jaar door de straten van Jeruzalem om de 70-jarige onafhankelijkheid van de Joodse staat te vieren. Een veilig thuisland voor het eeuwenlang geteisterde wereldwijde jodendom. Wie had zich dat ten tijde van de Holocaust kunnen voorstellen?

Lees de TV Vooraf van de documentaireserie Hoop en wanhoop in het Midden-Oosten (aflevering: Israël) op nd.nl (betaalmuur) of in de krant van woensdag 25 juli. 

Advertenties

Mens zijn we allemaal

Deze sjabbat, de joodse rustdag van vrijdag- tot zaterdagavond zonsondergang, was ik uitgenodigd bij een orthodox-joodse familie in een zogeheten nederzetting vlak naast Jeruzalem.

Oftewel, kolonisten – volgens vrijwel alle media en de internationale gemeenschap. Het gezin woont inmiddels 25 jaar in Neve Yaakov. Zij zien het simpelweg als het door God Beloofde Land, maar geweld laten zij aan zich voorbijgaan. De kinderen in het gezin dien(d)en dan ook niet in het leger, wat voor seculiere Israëlische jongeren verplicht is.

Het liefst zouden ze in vrede met Arabieren willen leven. Maar de haat jegens Joden is volgens hen te groot. Ze waren benieuwd naar hoe de situatie in Nederland is voor de Joodse gemeenschap. Helaas moest ik vertellen dat het antisemitisme in heel Europa opnieuw toeneemt, alsof we niets van de geschiedenis hebben geleerd. En dat antizionisme en antisemitisme zorgwekkend vaak hand in hand gaan, zoals vorig jaar tijdens de Gaza-oorlog. Ik vertelde dat wij Nederlanders zo tolerant zijn, dat we zelfs ruimte geven aan een demonstratie ten gunste van het barbaarse ISIS.

Voor mij persoonlijk was deze sjabbat een geweldige – elektriciteitsvrije – ervaring bij een enorm vredelievend gezin.

Van tevoren was ik erg benieuwd wat voor mensen ik zou treffen. Met orthodoxen van welk geloof ook, weet je het qua fanatisme maar nooit.

Bovendien was ik vorige week (met mijn collega die deze reportage schreef) bij het Palestijnse dorp Susya, dat momenteel internationale bekendheid geniet omdat Israël er met een stel bulldozers overheen wil. Deze Palestijnen kwamen net als het Joodse gezin liefdevol over, en zeggen zich slechts geweldloos te verzetten tegen de in hun ogen onrechtvaardige en onrechtmatige Israëlische bezetting van Susya. Ze vertelden over de zionistische kolonisten die vanwege de landbelofte uit de Bijbel – ook reikend tot de omstreden West Bank – stenen gooien op het dorp waar deze moslims al honderden jaren wonen. Auw. Is dat Gods bedoeling?

Wat als ik enkel het Palestijnse Susya had bezocht, of alleen de nederzetting van het Joodse gezin? Dan had ik minder beseft dat het in dit gigantisch gepolariseerde conflict om mensen gaat. Joden en Arabieren onder wie de meesten ‘gewoon’ in vrede en veiligheid willen leven.

Schrijf het Joodse volk niet af

Palestijns theoloog Munther Isaac gisteren geïnterviewd voor het Nederlands Dagblad. Hij is niet bepaald pro-Israël, zoals veel mensen, met name christenen, in mijn omgeving dat wél zijn. Toch goed om eens het verhaal ‘van de andere kant’ gehoord te hebben, al heb ik zeker vraagtekens bij zijn theologie.

Bijvoorbeeld zijn theorie dat God geen speciale relatie meer heeft met het Joodse volk en nergens uit de Bijbel valt op te maken dat Israël enige aanspraak maakt op het land. Isaac noemt dat zelfs ‘een zionistische theologie’ die Palestijnen ‘discrimineert op afkomst’. Isaac: ‘Ik geloof in een God die van iedereen evenveel houdt en die niet kijkt naar afkomst en etniciteit. Joden zijn niet belangrijker dan anderen.’

Hij dicht het Joodse volk alleen een beginnersrol toe. Israël is na de komst van Jezus in zijn ogen niet meer het uitverkoren volk. ‘Het is waar dat God met het volk Israël begon, maar het uiteindelijke doel was de gehele mensheid te redden. Door het geloof in Jezus is het ‘beloofde land’ uitgebreid naar het universum.’

Niet alleen vanuit mijn subjectief christelijk geloof, maar ook objectief kijkend naar de geschiedenis en de huidige staat Israël zou ik zeggen: er is iets bijzonders aan het Joodse volk. Een pro-Israëlische christen zei eens tegen me dat als alle volken samen in een klas zitten, Joden door God (de leraar) als klassenvertegenwoordiger zijn aangewezen. Dus inderdaad niet belangrijker dan andere klasgenoten, maar wel met een verantwoordelijke rol. Om die rol hebben zij zelf niet eens gevraagd, dus laten we ze daar ook niet op afrekenen.

Lees het interview met Munther Isaac op ND.nl